Đăng nhập
Tên đăng nhập:
Mật khẩu:
Đăng ký
Quên mật khẩu?
Liên kết Site

Quảng cáo Website

Sử dụng biểu đồ nhân quả để xác định các nguyên nhân gây biến thiên ánh màu trong nhuộm dệt 

Biều đồ nhân quả là gì? 

Biểu đồ nhân quả là công cụ đơn giản nhưng rất có hiệu quả giúp xác định, phân loại và hiển thị các nguyên nhân tiềm tàng hoặc nguyên nhân thật của một vấn đề cụ thể hoặc của các đặc tính chất lượng. Nó cũng có thể được dùng để minh họa bằng hình vẽ mối quan hệ giữa kết quả và tất cả các yếu tố ảnh hưởng đến kết quả. Do chức năng của nó là tạo mối liên hệ giữa nguyên nhân và hiệu quả,  nó thường được gọi là biểu đồ nhân quả. Ngoài ra biểu đồ này còn được gọi là biểu đồ xương cá do hình dạng giống như bộ xương cá, hoặc còn được gọi là biểu đồ Ishikawa, theo tên của người phát minh là Tiến sỹ Ishikawa – một nhà tư vấn Nhật Bản và là cha đẻ của phân tích khoa học của nguyên nhân gây vấn đề trong các quá trình công nghiệp. Ông lần đầu tiên dùng biểu đồ này vào năm 1943 tại Nhà máy Kawasaki Still Works. 

Tại sao lại sử dụng biểu đồ nhân quả 

Biều đồ nhân quả giúp xác định nguyên nhân của một vấn đề hoặc các đặc tính chất lượng bằng cách sử dụng một phương pháp tiếp cận theo cấu trúc. Nó khuyến khích sự tham dự theo nhóm và sử dụng kiến thức của quá trình gia công. Nó sử dụng một format theo trật tự và dễ đọc để tạo sơ đồ các mối quan hệ nhân quả. Nó tăng kiến thức của quá trình gia công bằng cách giúp mọi  người học thêm về các yếu tố khi làm việc và các yếu tố có mối liên hệ như thế nào. Nó chỉ ra  các nguyên nhân có thể trong quá trình gia công và nhận diện các khu vực tại đó dữ liệu cần được thu thập để nghiên cứu thêm. 

Khi nào sử dụng biểu đồ nhân quả 

Sử dụng biểu đồ nhân quả khi bạn muốn : 

  • Nhận diện các nguyên nhân có thể hoặc các lý do cơ bản cho một hiệu quả, vấn đề hoặc điều kiện cụ thể; 
  • Phân loại và tìm mối quan hệ một số tương tác trong số các yếu tố ảnh hưởng tới một quá trình gia công cụ thể hoặc ảnh hưởng cụ thể; 
  • Phân tích các vấn đề tồn tại để có thể thực hiện các hành động khắc phục. 

Các bước trong việc tạo ra biểu đồ nhân quả 

Bước 1 : Bố trí một buổi họp "động não » với nhóm gia công. Khuyến nghị cần hình thành một nhóm «động  não» tập hợp 4-7 người ; 

Bước 2 : Nhận diện, nói rõ và đồng ý về ảnh hưởng của vấn đề cần được phân tích. Một vấn đề có thể được xác định như là sự khác nhau giữa tình trạng hiện tại và tình trạng mong muốn. Một vấn đề tồn tại khi có sự khác nhau giữa cái «cần là như thế » và « là như thế », giữa tình trạng « lý tưởng » và « thực tế ». Nhận diện một vấn đề được xác định rất rõ ràng và cụ thể là bước quan trọng đầu tiên để thực hiện thành công bất kỳ quá trình giải quyết vấn đề nào. Một triệu chứng khác với một vấn đề ở chỗ là triệu chứng là chứng cứ của sự tồn tại của vấn đề. 

Bước 3 : Đặc một tấm bảng trắng tại chỗ mọi người có thể dễ dàng nhìn thấy ; 

Bước 4 : Vẽ một ô có chứa vấn đề hoặc hiệu quả sẽ được phân tíchc ở bên phải của bảng với một đường xương sống nằm ngang; 

CNPT-1.jpg

Bước 5 : Bổ sung các nhóm chính của nguyên nhân có thể của vấn đề. Các nguyên nhân trong biểu đồ nhân quả thường được bố trí trong nhóm sau : 

  1. 6 M : máy móc (Machine), phương pháp (Method), Vật liệu (Materials), Đo lường (Measurement), nhân lực và đất mẹ (Manpower and Motherland – Môi trường) – khuyến nghị cho ngành công nghiệp chế biến. 
  2. 8 P : Giá cả (Price), Thúc đẩy (Promotion), Con người (People), Quá trình gia công (Process), Địa điểm (Place), Nhà xưởng (Plant), Chính sách (Policies), Quy trình và Sản phẩm (Produres & Products); 
  3. 4S : (Môi trường xung quanh (Suroundings), Nhà cung cấp (Suppliers), Hệ thống (System), Kỹ năng (Skills) (khuyến nghị cho ngành dịch vụ) ; 
  4. Các quá trình gia công : Quá trình gia công 1, Quá trình gia công 2, Quá trình gia công 3 v.v. 
    CNPT-2.jpg 

Bước 6 : Nhận diện các nguyên nhân chính có thể, trong mỗi nhóm, góp phần vào vấn đề hoặc hiệu quả đang được nghiên cứu. 

Trong nhóm nguồn nhân lực, xem liệu công nhân có được đào tạo tốt, có kinh nghiệm và có khả năng thực hiện nhiệm vụ không? 

Trong nhóm phương pháp, xem liệu hướng dẫn công việc đã có chưa và có được cập nhật không ? Chúng có phản ánh phương pháp tốt nhất để thực hiện nhiệm vụ không ? Có các kỹ thuật tốt không ? Các thông số của quá trình gia công có được nêu cụ thể chi tiết không ? 

Trong nhóm máy móc, xem liệu máy có khả năng sản xuất sản phẩm như yêu cầu không ? Máy có khả năng sản xuất sản phẩm trên cơ sở ổn định không ? Có nhiệm vụ bảo dưỡng thường quy đều đặn và bảo dưỡng phòng ngừa không ? Các công việc bảo dưỡng có được thực hiện theo đúng lịch trình không ? 

Trong nhóm vật liệu, xem đã có liệu vật liệu cho quá trình gia công không ? Chất lượng của vật liệu được dùng trong quá trình gia công như thế nào ? Có từ hai nhà cung cấp trở lên không và chất lượng thay đổi từ nhà cung cấp này tới nhà cung cấp khác không ? Có thể có vấn đề gì với vật liệu ?  

CNPT-3.jpg

Trong nhóm đo lường, xem liệu các dụng cụ đo lường có đủ không ? Chúng có được bảo dưỡng đúng đắn và đượcc hiệu chuẩn đều đặn không ? Các dụng cụ đo lường có bị ảnh hưởng bởi các điều kiện môi trường không như là nhiệt độ, sự rung động v.v. ? 

Trong nhóm môi trường, xem liệu quá trình sản xuất bị ảnh hưởng bởi nhiệt độ, độ ẩm, bụi bẩn, sự dao động về điện hoặc sự sai khác về thời tiết không ? 

Bước 7 : Đối với mỗi nguyên nhân chính, nhận diện các nguyên nhân thứ cấp có thể (tức là nguyên nhân của nguyên nhân chính). 

CNPT-4.jpg

Bước 8 : Nhận diện chi tiết các nguyên nhân nếu có thể làm được, và tiếp tục tổ chức chúng dưới các nguyên nhân có liên quan và các nhóm tương ứng. 

Bước 9 : Phân tích đồ thị và loại bỏ các nguyên nhân, nhớ rằng là 80 :20 theo nguyên tắc Pareto. Nhận diện và tập trung vào loại bỏ một vài nguyên nhân sống còn góp phần vào 80% vấn đề hơn là lãng phí cố gắng vào nhiều nguyên nhân không quan trọng chỉ góp phần 20% vào vấn đề. 

Các đặc tính của biểu đồ nhân quả của hàng hóa 

Một biểu đồ nhân quả tốt của hàng hóa là biểu đồ khám phá tất cả các khả năng nên rất có thể là biểu đồ nhìn vào rất lớn và phức tạp. Nếu biều đồ nhân quả có một vài nguyên nhân hoặc gọn gàng và được bố trí tốt thì nó phản ánh việc chúng ta chưa đủ kiến thức về tình huống, hoặc cho thấy rằng chưa cố gắng hết sức vẽ ra biểu đồ.  

CNPT-5.jpg

Các hạn chế của biểu đồ nhân quả 

Biểu đồ nhân quả có một hạn chế nghiêm trọng ở chỗ người sử dụng có thể bỏ qua các tương tác giữa các nguyên nhân. Do vậy nếu một vấn đề là do kết hợp nhiều yếu tố gây ra thì khó sử dụng công cụ này để dự đoán và giải quyết. 

Các công cụ phần mềm để tạo ra biều đồ nhân quả 

Biểu đồ nhân quả có thể được tạo ra bằng cách dùng các công cụ phần mềm sau : 

*Microsoft Office Visio® ; 

* SmartDraw® ; 

* MINITAB® 

Nguyễn Hoàng Minh 

Theo www.fibres2fashion.com